40 tấn khí độc và cái chết của 25.000 người

Nơi đây đã từng được xem như một biểu tượng mới ở Ấn Độ, là niềm hy vọng to lớn vì không chỉ tạo ra hàng ngàn công ăn việc làm cho những người lao động mà còn đáp ứng nguồn cung cấp thuốc sâu giá rẻ cho hàng triệu nông dân. Nhưng trên thực tế, nó lại nhanh chóng trở thành một thảm họa công nghiệp có nhiều người chết nhất trên thế giới.

25.000 đã người tử vong

Theo công bố của Chính phủ Ấn Độ, 3.500 người đã tử vong do thảm họa. Nhưng theo các nhà hoạt động xã hội, tính trong những năm tiếp theo, con số nạn nhân có thể lên tới 25.000 người. Các chuyên gia y tế thống kê thêm, ước tính 100.000 nạn nhân nữa đã tiếp xúc với loại khí đó vẫn phải gánh chịu hậu quả cho tới ngày hôm nay.

 
3.500 người chết ngay trong những ngày đầu xảy ra sự cố.

Họ bị mắc các chứng bệnh như ung thư, mù mắt, gặp khó khăn về hô hấp, rối loạn miễn dịch và thần kinh, rối loạn chức năng sinh sản ở nữ giới cũng như các khuyết tật bẩm sinh của những đứa con của họ.

Đến nay, dù đã trải qua ¼ thế kỷ, nhà máy xưa kia đã trở thành hoang phế, nhưng đằng sau những cánh cửa khóa vẫn còn ẩn chứa “một thảm họa” khôn lường khác đối với môi trường và con người.

 
Nạn nhân chủ yếu là những người dân nghèo khổ sống trong các khu ổ chuột ở Bhopal.

Hiện trong khu vực nhà máy vẫn còn lưu giữ khoảng 350 tấn hoá chất độc hại không được ai quản lý hay tiến hành tiêu huỷ. Thuỷ ngân, chì, niken và các kim loại khác đã từ lâu, ngày ngày ngấm dần vào đất và nước gây ô nhiễm trầm trọng trên một diện rộng.

 
Đã có rất nhiều người khác bị khí độc gây mù mắt.

Năm 1989, công ty Union Carbide đã chi trả cho Chính phủ Ấn Độ 470 triệu đô la gọi là tiền bồi thường cho các nạn nhân bị chết bởi chất độc của nhà máy của họ gây ra. Nhưng trên thực tế, số tiền đó không đủ để chi trả cho những người dân bị thiệt hại. Nhiều nạn nhân vẫn không nhận được đền bù hay hỗ trợ từ Chính phủ. Tệ hơn nữa, các chất độc còn để lại và đang rò rỉ ra môi trường hiện nay cũng không được dọn dẹp.

10 năm sau thảm hoạ, nhà máy Union Carbide đã được bán cho tập đoàn Dow Chemical. Và tập đoàn này đã phủ nhận mọi trách nhiệm có liên quan tới bi kịch trước đó cũng như các bi kịch tiếp diễn sau này.

Người nghèo tiếp tục gánh chịu hậu quả

25 năm đã trôi qua và có thể phải nhiều năm nữa, hàng ngàn người dân nghèo nơi đây ngày ngày vẫn buộc phải đưa những chất độc vào cơ thể của họ dù họ biết rõ rằng nó sẽ còn gieo cái chết tới cả các thế hệ sau của mình nữa.

 
Những bằng chứng về nạn nhân của thảm hoạ trên được lưu giữ ở Bhopal.

Các nhà chức trách vẫn tiếp tục bác bỏ tuyên bố cho rằng nguồn nước tại khu vực này bị ô nhiễm. Họ nói rằng, các chương trình nghiên cứu khác nhau do Chính phủ đưa ra không tìm thấy bằng chứng nào về tình trạng ô nhiễm.

“Những phát hiện mới của chúng tôi cho thấy, toàn bộ khu vực nhà máy có mức độ nhiễm độc đã lên tới mức báo động – ông Sunita Narian trưởng nhóm chuyên gia thuộc Trung tâm Khoa học và môi trường (CSE) cho biết - mức độ độc tính cũng đã được xác định có trong cả nước ngầm và đất thuộc khu vực trong và ngoài nhà máy. Chỉ cần một tiếp xúc nhỏ liên tục cũng có thể gây ngộ độc cho con người”.

 
Niềm hy vọng xưa giờ chỉ còn là đống đổ nát và cái chết

SCE khẳng định rằng các mẫu lấy từ nhiều khu vực tại nhà máy đã tìm thấy có chứa các hợp chất clo hóa benzen và thuốc trừ sâu Organochlorine cao hơn 561 lần so với tiêu chuẩn quốc gia. Ví dụ như mẫu được lấy tại khu vực cách nhà máy 3km phát hiện thấy có chất độc hại cao hơn 38,6 lần so với tiêu chuẩn.

Khi bình minh vừa hé sáng trên các khu ổ chuột Jai Prakash Nagar nằm đối diện nhà máy, những người phụ nữ nơi đây lại xách những chiếc xô đi lấy nước.

“Người ta có thể ngửi thấy mùi thuốc độc cả trong nước. Tôi ghét phải dùng nó để cho con tôi uống, nhưng chúng tôi là những người nghèo và chúng tôi không có sự lựa chọn” – bà Savitri, 55 tuổi, người có chồng và con trai đã qua đời một năm sau khi gặp vấn đề về hô hấp buồn bã nói.